Một ngôi trường chưa xây, và điều nó nói về nam Đà Nẵng

Ngày 16 tháng 7 vừa rồi, Sun Group ký biên bản ghi nhớ với Innochain Group để đưa hệ thống trường liên cấp Edison vào khu đô thị Sun Riverpolis ở Hòa Quý. Dự kiến khai giảng năm 2028.

Tin này nhìn qua rất bình thường. Một lễ ký kết, vài lời phát biểu, một ngôi trường trong tương lai. Nhưng có mấy điều nằm phía sau đáng để nói.

Trước hết là một lưu ý về cách đọc thông tin

Bản tin ghi rõ đây là biên bản ghi nhớ hợp tác nghiên cứu, phát triển và vận hành. Đúng với thông lệ của một dự án giáo dục có quy mô. Từ ghi nhớ đến giấy phép, đến khởi công, đến ngày đón học sinh đầu tiên là một lộ trình dài, và mốc 2028 mà hai bên công bố cho thấy họ đã tính đủ thời gian cho lộ trình đó.

Với người mua thì điều cần làm không phải là hoài nghi, mà là theo dõi. Mỗi bước tiến của một dự án tiện ích đều để lại dấu vết bằng văn bản. Ai theo được các mốc đó sẽ biết mình đang đứng ở đâu trên đường đi, thay vì chỉ nghe một cái tên rồi tự vẽ ra phần còn lại.

Vì sao mốc 2028 lại quan trọng

Từ bây giờ tới lúc khai giảng là hơn hai năm.

Nghĩa là ngôi trường này chưa giải quyết nhu cầu của gia đình đang có con đi học ngay lúc này. Nó dành cho người tính chuyện ở lâu dài trong khu vực, và cho những gia đình sẽ có con vào tuổi đến trường trong vài năm tới.

Đây cũng là cách các khu đô thị lớn được xây dựng ở khắp nơi. Hạ tầng cứng đi trước, hạ tầng xã hội theo sau, dân cư hình thành dần theo từng lớp. Sun Group đang đi đúng trình tự đó, và việc công bố sớm giúp thị trường có thời gian chuẩn bị thay vì bị bất ngờ.

Với người mua, giá trị của một thông tin sớm nằm ở chỗ nó cho mình thời gian. Thời gian để tìm hiểu, để so sánh, để chuẩn bị tài chính.

Trường tư không giống trường công

Đây là chỗ tôi nghĩ nhiều người đọc lướt qua.

Trường công tuyển sinh theo tuyến. Nhà ở phường nào thì con học phường đó. Cho nên một ngôi trường công chỉ có giá trị với đúng khu vực nó phục vụ.

Trường tư liên cấp thì hoàn toàn khác. Không có ranh giới hành chính. Ai đưa con tới được thì con học được.

Học phí hệ thống Edison thuộc nhóm cao. Điều đó cho thấy đây là ngôi trường hướng tới một nhóm cư dân cụ thể. Bà Lê Tuệ Minh, chủ tịch hệ thống trường, nói rõ trong lễ ký kết. Họ kỳ vọng thu hút gia đình trẻ, chuyên gia công nghệ, tài chính, quản lý, du lịch và dịch vụ đang chọn Đà Nẵng làm nơi sinh sống.

Một khu đô thị 500 héc ta định vị theo hướng đó thì mặt bằng giá tương lai sẽ đi lên, chứ không đi xuống.

Và đây là phần đáng giá nhất với người Hòa Xuân

Vì trường tư không phân tuyến, bán kính ảnh hưởng của nó rộng hơn ranh giới dự án rất nhiều.

Từ Hòa Xuân qua Hòa Quý chỉ hơn mười phút chạy xe.

Nghĩa là gia đình ở Hòa Xuân có thể cho con học ngôi trường đó, mà không phải trả phần giá đất chênh lệch của khu Sun Riverpolis.

Thị trường thường phản ánh chuyện này rất chậm. Người mua hay nghĩ tiện ích chỉ thuộc về nơi nó nằm. Thực tế thì tiện ích thuộc về ai dùng được nó trong bán kính di chuyển hợp lý.

Đó là lý do các khu dân cư nằm sát một đại đô thị thường được hưởng lợi mà giá vốn vẫn còn hợp lý trong một khoảng thời gian.

Nhìn rộng ra một chút

Có một bài báo khác vừa ra tuần này, nói rằng dòng tiền đang rời khỏi những sản phẩm mua bằng đòn bẩy để lướt sóng, và đi về nơi có nhu cầu ở thực cùng hạ tầng được đầu tư thật.

Bản tin về ngôi trường này chính là ví dụ cụ thể cho điều đó.

Một tập đoàn lớn không bỏ tiền làm hạ tầng xã hội ở một nơi mà họ không tin sẽ có người đến ở. Trường học là khoản đầu tư dài hạn nhất trong tất cả các loại tiện ích. Nó không sinh lời nhanh. Nó chỉ có ý nghĩa khi có dân cư thật, ở lâu dài.

Cho nên tín hiệu ở đây không phải là ngôi trường. Tín hiệu là nam Đà Nẵng đang được đặt cược cho một chu kỳ dài.

Một chuyện nữa cần tính tới

Năm trăm héc ta là quy mô rất lớn, và một khu đô thị quy mô đó sẽ ra hàng theo nhiều giai đoạn trong nhiều năm.

Điều này có hai mặt, và người mua nên nhìn cả hai.

Mặt thứ nhất là mặt tích cực cho cả vùng. Một chủ đầu tư có năng lực đầu tư đồng bộ hạ tầng và tiện ích sẽ kéo chất lượng sống của cả khu vực nam Đà Nẵng lên, chứ không riêng gì phạm vi dự án. Chuyện này đã xảy ra ở nhiều nơi và không cần bàn cãi.

Mặt thứ hai là bài toán nguồn cung. Khi hàng nghìn sản phẩm mới vào thị trường theo từng đợt, người đang cầm hàng và muốn ra trong ngắn hạn sẽ phải cạnh tranh với hàng sơ cấp có đầy đủ tiện ích đi kèm.

Nói cách khác, người mua để ở và giữ dài hạn thì được lợi từ cả hai mặt. Người mua để lướt trong một hai năm thì cần tính kỹ hơn về thời điểm.

Đó không phải nhận xét về dự án. Đó là bài toán chung của bất kỳ khu vực nào có đại đô thị hình thành.